Beeldvormende vergadering 22 juni
Onze bijdrage gaat in op de knelpunten van de sociale woningmarkt, de voorrang van statushouders op reguliere wachtlijsten, de nieuwbouw als structurele oplossing, het commitment van Papendrecht door de jaren heen, de vraag of tijdelijke huisvesting in de Seringenstraat structureel tot oplossingen leidt en de noodzaak van een stevig gesprek met de provincie en de minister.
De stukken die wij hebben ontvangen – de presentatie van 22 juni, de RIB van 16 juni, de toezichtbrieven van provincie en Rijk – schetsen een helder maar zorgwekkend beeld. Papendrecht staat onder druk. Niet alleen door de Spreidingswet en de landelijke opvangcrisis, maar vooral door een structureel tekort aan sociale huurwoningen. En dat tekort raakt onze eigen inwoners het hardst.
1. De sociale woningmarkt staat op knappen
In de Drechtsteden is de wachttijd voor een sociale huurwoning inmiddels opgelopen tot tien jaar. Dat is niet alleen te lang; het is onacceptabel. Jongeren die in Papendrecht zijn opgegroeid kunnen geen woning vinden. Gescheiden ouders komen in de knel. Ouderen die kleiner willen wonen, kunnen nergens heen. Spoedzoekers staan letterlijk buitenspel.
Uit de documenten blijkt dat Papendrecht al jaren kampt met een disbalans in de woningvoorraad: weinig kleine woningen komen vrij, terwijl juist de vraag naar kleine huishoudens groeit. Tegelijkertijd drukken herstructureringsprojecten – zoals Kraaihoek – tijdelijk op de voorraad. En dan komt daar bovenop de wettelijke taakstelling voor statushouders.
2. Onafhankelijk Papendrecht heeft altijd moeite gehad met voorrang voor statushouders
Onafhankelijk Papendrecht heeft al jaren moeite met het principe dat statushouders voorrang krijgen op de sociale woningmarkt, terwijl onze eigen inwoners soms tien jaar moeten wachten. Dat is geen oordeel over mensen, maar over beleid dat de verkeerde prikkels geeft en de verkeerde mensen benadeelt.
De documenten bevestigen dat Papendrecht nu al 8–10% van alle vrijkomende sociale huurwoningen toewijst aan statushouders. Dat percentage stijgt automatisch wanneer de druk toeneemt. En die druk neemt toe:
· Een achterstand van 50 statushouders per 1 januari 2026.
· Een opgave van 27 + 29 in 2026.
· Een totale resterende opgave van 60 statushouders per 1 juni 2026.
De provincie staat klaar om in te grijpen via indeplaatsstelling. Dat betekent: de provincie bepaalt, Papendrecht betaalt. Maar laten we eerlijk zijn: het echte probleem is niet de taakstelling. Het echte probleem is dat de woningmarkt al jaren te krap is. En dat raakt onze inwoners het hardst.
3. Nieuwbouw is de enige structurele oplossing
De documenten laten zien dat tijdelijke maatregelen – woningdelen, flexwoningen, pilots – waardevol zijn, maar niet voldoende. Nieuwbouw is de enige manier om:
· de druk op de sociale huurmarkt te verlagen;
· starters perspectief te bieden;
· doorstroming op gang te brengen;
· én ruimte te creëren voor wettelijke opgaven zonder dat Papendrechters de rekening betalen.
Onafhankelijk Papendrecht roept het al jaren: bouwen, bouwen, bouwen. Niet alleen voor statushouders, maar vooral voor onze eigen inwoners.
4. Historische afspraken verplichten Papendrecht tot opvang – maar niet tot méér
De RIB en de brieven van het ministerie laten zien dat Papendrecht al jarenlang substantieel heeft bijgedragen aan opvang:
· 80 AMV-plekken aan de Weteringsingel;
· 50 AMV-plekken aan de Seringenstraat (2023–2026);
· een opvangboot;
· opvanglocaties voor Oekraïners;
· eerdere noodopvang.
De Spreidingswet verplicht gemeenten om opvang te realiseren op basis van verdeelbesluiten. Maar de documenten laten ook zien dat Papendrecht zich gespecialiseerd heeft in AMV-opvang, conform de Langetermijnvisie van 11 juli 2024. Nieuwe, aanvullende opvanglocaties – zeker voor reguliere asielzoekers – vallen niet automatisch onder die historische lijn. Daarom is het terecht dat het college in de RIB aangeeft dat Papendrecht “naar vermogen bijdraagt” en dat verdere uitbreiding niet vanzelfsprekend is.
5. Tijdelijke huisvesting aan de Seringenstraat – noodgreep of noodzaak?
De presentatie van 22 juni schetst de optie om Seringenstraat 16 opnieuw in te zetten, ditmaal voor 25–40 statushouders. De voordelen zijn duidelijk:
· het pand is al geschikt;
· de kosten zijn laag;
· de provincie telt tijdelijke huisvesting mee voor de taakstelling;
· het voorkomt ingrijpen door de provincie.
Maar de nadelen zijn er ook:
· omwonenden hebben eerder afspraken gekregen dat de opvang daar niet verlengd zou worden;
· de leefbaarheid staat onder druk;
· het is opnieuw een tijdelijke oplossing voor een structureel probleem.
Onafhankelijk Papendrecht vindt dat het college alle alternatieven maximaal moet benutten voordat een nieuwe opvanglocatie wordt geopend. Dat staat ook in de motie die wij eerder indienden.
6. Tijd voor een kritisch gesprek met provincie en minister
De documenten laten zien dat zowel het Rijk (Spreidingswet) als de provincie (Huisvestingswet) stevig druk zetten. Maar dat betekent niet dat Papendrecht alles maar moet slikken.
Wij vinden dat het college kritisch mag zijn richting de provincie, zeker nu Papendrecht al jaren in onze ogen bovengemiddeld presteert, en duidelijk moet maken dat nieuwe opvanglocaties niet vanzelfsprekend zijn. We moeten benadrukken dat Papendrecht al een zware AMV-opgave draagt, die structureel meer inzet vraagt dan reguliere opvang. Papendrecht is geen gemeente die wegkijkt.
De vragen aan de raad zijn hiermee in eerste aanleg beantwoord.
- Wilt u een reactie geven op het concept huisvestingsplan voor statushouders, inclusief de optie voor tijdelijke huisvesting aan de Seringenstraat?
- Onderschrijft u de urgentie om op korte termijn met een passende oplossing te komen?
Onafhankelijk Papendrecht staat voor een menselijke, realistische en eerlijke aanpak. Dat betekent:
· ja tegen het nakomen van wettelijke verplichtingen;
· nee tegen het verder onder druk zetten van onze sociale woningmarkt;
· ja tegen nieuwbouw en structurele oplossingen;
· nee tegen automatische uitbreiding van opvang zonder dat onze inwoners worden beschermd;
· ja tegen een stevig gesprek met provincie en minister;
· nee tegen beleid dat Papendrechters op achterstand zet.
Papendrecht heeft zijn verantwoordelijkheid genomen. Nu is het tijd dat het Rijk en de provincie dat ook doen. Papendrecht kan hoogstens proportioneel bijdragen, maar is op dit moment niet in staat deze opgave te realiseren. De in de afgelopen jaren opgelopen achterstand bij de opvang van asielzoekers en het huisvesten van statushouders kunnen wij op korte termijn niet oplossen.
